- Mortgage nedir
Mortgage, insanların kolayca hatta kira öder gibi ev almalarını sağlamak amacıyla
kurulmuş bir Gayrimenkul Finansman sistemidir. Mortgage konut kredisi değildir hukuki
bir evraktır.
Bu evrak, finans kuruluşundan aldığınız konut kredisine karşılık, evinizi ipotek
eden ve sizden, borcunuzu ödeme taahüdü alan kıymetli bir dokümandır. Bu evrakın
amacı ise konut kredisinin güvence altında tutulmasıdır. Bu evrak ile finansman
kuruluşu, ödemediğiniz borca karşılık, ipotekli konutu satışa cıkarıp ve kalan borcu
tahsil etme hakkına sahip olmaktadır
- YENİ BİR KONUT ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ
?
- Binanın projesi var mı?
- Zemin etüdü yapılmış mı? (Zemin emniyet gerilmesi belirlenip katsayısına göre projesi
yapılmış mı?)
- Bina yapılırken deprem yönetmeliği dikkate alınmış mı? Hangi deprem yönetmeliğine
göre yapılmış?
- Projeler kim tarafından yapılmış ve bu projeler denetlenmiş mi?
- Betonu elle karılarak mı, yoksa betoniyerle mi dökülmüş ya da hazır beton mu kullanılmış?
- Yapının teknik uygulama sorumlusu kim, ilgili kişiler mi?
- Kullanılan malzemeler standartlara uygun mu? Kum ve çakıl nereden gelmiş, kırma
taş kul- lanılmış mı? (Deprem sonrasında binaların deniz kumuyla yapılması yanlış
bir şey gibi gösterildi. Yanlış olan bu kuma kırma taş katmamaktır. Yoksa deniz
kumu kullanılabilir.)
- Yapıda kullanılan demirin özelliği nedir? Nervürlü mü, düz demir mi kullanılmış?
Bu özellikler projeye uygun mu?
- Bu demirler standartlara uygun mu?
- Kullanılan betonun laboratuar deneyi var mı?
- Proje ile yapı arasında paralellik sağlanmış mı?
- SATIŞ VE SONRASINDA YAPILACAK İŞLEMLER
Gerekli Belgeler;
- Satılması istenilen taşınmaz mala ait varsa tapu senedi yoksa taşınmazın ada, parsel
numarasını belirtir belge, hiçbiri yok ise malikin sözlü beyanı
- Satıcı ve alıcıların fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları
- Bina yapılırken deprem yönetmeliği dikkate alınmış mı? Hangi deprem yönetmeliğine
göre yapılmış?
- Talep, malîkin temsilcisinden geliyor ise temsile ilişkin belge ile temsilcinin
fotoğraflı nüfus cüzdanı, bir adet vesikalık fotoğrafı ve temsilciliklerine ait
belge (vekâletname), alıcılar arasında da bizzat işleme katılmayan var ise aynı
belgeler
- Satıcının bir, alıcının iki adet, son altı ay içinde çekilmiş vesikalık fotoğrafları
- Satış bedelinin bir kısmı için kanuni ipotek tesis edilecek ise satıcının ayrıca
bir fotoğrafı gereklidir.
İşlemin Mali Yönü
- Her yıl artırılan emlâk vergisi değerinden az olmamak üzere ve yeniden değerleme
oranı da eklenerek beyan edilen değer üzerinden alıcı ve satıcı ayrı ayrı binde
16,5 oranında tapu harcı öder.
- Taşınmazın satıcı tarafından varsa veraset ve intikal vergisi ilişiği kesilir.
- Döner sermaye işletmesinde belirlenen tarifeye göre ücret ve eğitime katkı payı
tahsil edilir.
Emlak Beyannamesi Ve Vergisi
Emlak vergi beyannamesi, her dört yılda bir genel beyan döneminde mükelleflerin
bağlı bulundukları ilgili belediyelere verilir. Beyanname üzerinden tahakkuk ettirilen
bina arazi vergisi birinci taksiti beyan edilen aylarda (Mart, Nisan, Mayıs ayları
içinde), ikinci taksiti de Kasım ayında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir,
- KİRALAMA İŞLEMLERİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Taşınmazını Kiraya Verecek Olan Kimseye Öneriler
- Kira akdini düzenlemeden ve imzalamadan önce mutlaka bir avukata danışın.
- Mutlaka tahliye taahhüdü alın: Tahliye taahhüdü kira akdinden sonraki tarihi taşımalıdır.
Ancak mümkünse düzenleme ve tahliye tarihinin boş olması daha iyidir.
- Tahliye tarihinde tahliye edilmezse cezai şart ödeneceğini belirtin.
- Başkaca hususlar için de cezai şart öngörün ve cezai şartın miktarını ve her yıl
için nasıl ve ne kadar artacağını açıkça belirtin.
- Her ayın kirasının nasıl ve hangi adreste ödeneceğini açıkça belirtin.
- Kiralardan birisinin ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde tüm kira alacaklarının
muaccel olacağını kira sözleşmesine yazın.
- Her yıl için ayrı ayrı senet alın, kiralar ödendikçe senetleri iptal eder¬siniz.
- Mutlaka nakit teminat alın ve kefil isteyin. Teminat olarak nakit yerine senet alıyorsanız,
düzenleme tarihi ve miktarı boş olsun, ayrıca nama yazılı değil hamiline olsun.
- Kira artış oranını net olarak, hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtin.
- Kira süresi sonunda anahtarın ve kiraya konu yerin bir tutanakla teslim edilmesi
gerektiğini yazın.
- Kiralanan yerde bulunan demirbaşları markaları ve modelleri ile bera¬ber kira sözleşmesine
yazın. Kiralananda yapılacak tadilatların kira süresi so¬nunda aynen bir bedel ödenmeden
kiralayana kalacağını belirtin.
Konut kiralarında belirli bir süre önceden ihtarname çekmezseniz kiranın kendiliğinden
yenilenmiş sayılacağını ve tahliye ettiremeyeceğinizi unutmayın.
Emlak vergi beyannamesi, her dört yılda bir genel beyan döneminde mükelleflerin
bağlı bulundukları ilgili belediyelere verilir. Beyanname üzerinden tahakkuk ettirilen
bina arazi vergisi birinci taksiti beyan edilen aylarda (Mart, Nisan, Mayıs ayları
içinde), ikinci taksiti de Kasım ayında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir,
Kiracıya Öneriler
Kiralayacağınız konutu mutlaka yerinde görün, çevresine, o bölgedeki sosyal ve ekonomik
yaşama dikkat edin. İşyerinize ulaşım imkânlarını araştırın. Hatta gerekirse işyerinize
ulaşımı deneyin. Okula gidecek çocuklarınız varsa, eğitim imkân ve kalitesini araştırın.
Okula ulaşım imkânlarına bakın. Evin mut¬laka içine bakın. Manzarasına bakın. İçinde
kırık ve tamiri gereken yerler varsa ev sahibine bunları tek tek belirtin. Gerekirse
tamiratı ev sahibinin yaptır¬masını veya sizin tarafından kiradan düşmek kaydıyla
yapılacağını belirtin.
Yazılı bir kira sözleşmesi mutlaka yapın. Bu sözleşmenin imzalı bir örne¬ğini kira
süresince mutlaka saklayın.
Ev sahibine ulaşabileceğiniz adres ve telefonları alın. Kira sözleşmesinin tapuya
şerh edileceği yönünde sözleşmeye hüküm koymakta yarar vardır. Kira¬yı tapuya şerh
ettirmek sizi taşınmazın satılması halinde yeni alıcıya karşı koruyacaktır. Gayrimenkul
satılsa dahi tahliye zorunda kalmazsınız.
- TAPUSU OLAN HER ARSANIN İMAR DURUMU VAR MIDIR
?
Hayır yoktur. Tapu o gayrimenkulün mülkiyet bilgilerini içeren bir sahip olma belgesidir.İmar
durumu ise yapılan nazım planlar ve imar planlarıyla belirlenen arazi kullanım kararlarıdır.
Bu arazi kullanım kararlarıyla bir bölge konut, yeşil alan, okul, yol vb. olabilir.
Şahsa ait ve tapusu olan bir gayrimenkul kamuya ait bir kullanım alanında kalıyorsa
o arsa ya da konut Kamulaştırma Kanunu kapsamında bedeli ödenerek kamulaştırılır
- HİSSELİ ARSALARIN SATIŞI NASIL OLUR ?
Arsa hisseli ise alınan hissenin, ortak mülkiyete tabi arsa üzerinde tespitini yapmak
mümkün değildir. Parselasyon planı yapılmış ise parselin kroki üzerinde noter tarafından
tastik edilmesi suretiyle hangi kişiye satıldığının belirlenmesi yapılabilir.
- ARSA ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİM ?
Öncelikle alınacak olan arsanın tapusunun olup olmadığına hisseli ya da müstakil
tapulu olup olmadığına bakılır. Arsanın ait olduğu bölgenin Tapu Sicil Müdürlüğü'nden
alınacak olan arsanın tapu kayıtlarında ipotek, haciz ya da kısıtlayıcı bir durum
olup olmadığı kontrol edilir. Arsanın ait olduğu ilçe/belde varsa büyükşehir belediyesinden
alınacak olan arsanın pafta, ada, parsel numaraları belirtilerek planlardaki durumu
ve bölgenin jeolojik yapısı öğrenilir. Bilgiler tamamlanınca tapudan satış gerçekleşir.
Noterden yapılan satışlar tapuda geçerli değildir.
- EMLAK BEYANNAMESİ İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR LİSTESİ
Vatandaşın Belediyeye Doğrudan Başvurması Durumunda İstenen Belgeler Listesi: Tapu
sahibinin nüfus cüzdanı Tapu sahibinin adresi Tapu sahibinin telefon numarası Tapu
fotokopisi Vatandaşın Belediyeye başka Bir Şehirden Başvurması Durumunda Gerekli
Evrak ve İşlemler Listesi: Herhangi bir Belediyeden bina, arsa ya da arazi beyannamesi
boş formu alınarak; Vatandaşın binası varsa, bina beyannamesi formunu doldurmalı,
Vatandaşın arsası varsa, arsa beyannamesi formunu doldurmalı, Vatandaşın arazisi
varsa, arazi beyannamesi formunu doldurmalı. Doldurulan beyanname, hangi Belediye
sınırları içinde ise o Belediyeye posta ile gönderilmeli Belediyeye gönderilen beyanname
için tahakkuk fişi kesilerek posta çeki hesap numarası ile birlikte ilgilisine gönderilmeli
İlgili kişi kesilen tahakkuk fişine göre, Belediyenin hesap numarasına parayı yatırmalıdır.
- KADASTRO NEDİR ?
Taşınmaz malların konumlarını, sınırlarını, alanlarını belirleyip bir plan üzerinde
gösterme eylemi.
- HANGİ TADİLATLAR İÇİN BELEDİYEYE BAŞVURULMALIDIR
?
Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması yeniden ruhsat alınmasına
bağlıdır. Bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat,
hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk,
dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri
ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine
göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru
etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir. Belediyeler veya
valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak,
güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının
malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir.
- İNŞAAT RUHSATI NASIL ALINIR ?
Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni
vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde
tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat
projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir.
Belediyeler veya valiliklerce ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa
müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir. Eksik
veya yanlış olduğu takdirde; müracaat tarihinden itibaren onbeş gün içinde müracaatçıya
ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir. Eksik ve yanlışlar giderildikten
sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç onbeş gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir.
- YAPI KULLANMA İZNİ NASIL ALINIR ?
Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı
takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye,
valilik bürolarından yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için izin alınması
mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu
ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir. Belediyeler,
valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek
mecburiyetindedir. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının
kullanılmasına izin verilmiş sayılır..
- HİSSELİ, MÜSTAKİL (BAĞIMSIZ) TAPU NEDİR ?
Hisseli tapu, bir gayrimenkuldeki ortakların sayısını ve hisse oranlarını gösteren
tapudur. Hisseli arsa tapularında kişilerin toplam arsa içindeki yerleri tapu kayıtlarında
görünmez ancak ortaklar kendi aralarında bu ayrımı anlaşarak yaparlar fakat bu ayırım
tapu kayıtlarında görünmez. Müstakil (bağımzsız) tapu, bir tek kişiye ait olan ve
sınırları, yeri kadastral paftalarda belirtilen ortakları olmayan tapudur.. Gayrimenkul
alımlarında bu tapu tercih edilmelidir.
- YABANCI UYRUKLULAR TÜRKİYEDE GAYRİMENKUL EDİNEBİLİR
Mİ ?
2644 sayılı Tapu Kanununa göre, yabancı şahısların Türkiyede satış veya diğer
yollarla gayrimenkul edinmeleri, mütekabiliyet (karşılıklılık) ve yasal sınırlamalara
uygunluk koşullarının bir arada bulunmasına bağlıdır. Anayasanın 16. maddesine
göre yabancıların gayrimenkul edinmeleri ve bunlar üzerinde yapacakları tasarruflar,
uluslararası hukuka uygun olarak ve ancak yasayla sınırlanabilir. Karşılıklık esasına
göre, bir yabancı ülke vatandaşının, Türkiyede gayrimenkul mal edinmesi, Türk vatandaşlarının
da o ülkede gayrimenkul mal edinmesine kanunen izin verilmiş olması ve bu hakkın
da fiilen uygulanabilmesidir. Buna göre, Almanya, ABD, Arjantin, Avustralya, Avusturya,
Barbados, Belçika, Brezilya, Dominik, El Salvador, Fransa, Gabon, Guetamala, Hollanda,
İngiltere, İrlanda, İspanya, İtalya, Kanada, KKTC, Kolombiya, Lüksenburg, Malavi,
Mısır, Norveç, Orta Afrika, Panama, Peru, Somali, Şili, Tanzanya, Venezüella ve
İsrail uyruklu şahısların Türkiyede gayrimenkul edinmesi serbesttir.
- NAZIM İMAR PLANI NEDİR?
Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan, varsa bölge
ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının; genel
kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını,
gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri
ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek
ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000
ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır.
- UYGULAMA İMAR PLANI NEDİR?
Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım
imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların
yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına
esas olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile
gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır.
- NERELERDE İMAR PLANI YAPILABİLİR ?
Son nüfus sayımında, nüfusu 10.000'i aşan yerleşmelerin imar planlarının yaptırılmaları
zorunludur.Son nüfus sayımında nüfus 10.000'i aşmayan yerleşmelerde, imar planı
yapılmasının gerekli olup olmadığına belediye meclisi karar verir.
- PLANLAR NASIL ONAYLANIR ?
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde; belediye meclislerince aynen veya değiştirilerek
onaylanıp yürürlüğe giren imar planları Belediye başkanınca mühürlenir ve imzalanır.
Mühür ve imza süresindeki gecikmeler, imar planının tatbikatını engelleyemez. Belediye
meclislerince uygun görülmeyen imar planı teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle,
Belediye Başkanlığınca 15 gün içinde ilgilisine yazı ile bildirilir. Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında; il idare kurullarınca karar verilen imar planları
valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. Valilikçe uygun
görülmeyen imar planı teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle 15 gün içinde
ilgilisine yazı ile bildirilir. Onaylanmış planlar; onay tarihinden itibaren ilgili
idarece herkesin görebileceği şekilde ilan yerlerinde asılmak ve nerede nasıl görülebileceği
mahalli haberleşme araçları ile duyurulmak suretiyle 30 gün süre ile ilan edilir.
30 günlük ilan süresi içinde planlara itiraz, ilgili idare nezdinde yapılır. Belediye
ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde; belediye başkanlığınca Belediye
meclisine gönderilen itirazlar ve planlar, belediye meclisince 15 gün içinde incelenerek
gerekçeleri de belirtilmek suretiyle kesin karara bağlanır ve karar tarihinden itibaren
15 gün içinde belediye başkanlığınca ilgilisine yazı ile bildirilir. Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde; valiliğe yapılan itirazlar, valilikçe
15 gün içinde incelenerek gerekçeleri de belirtilmek suretiyle kesin karara bağlanır
ve bu tarihten itibaren 15 gün içinde valilikçe ilgilisine yazı ile bildirilir.
- 18 MADDE UYGULAMASI NEDİR ?
İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya
diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile,
kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden
imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti
esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya
denmektedir. Bu uygulama 3194 sayılı İmar Yasasının 18. Maddesinde tanımlandığından
olduğundan bu adla tanımlanmaktadır. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan
dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya
valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların
yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları
karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre
alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların
düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde otuzbeşini geçemez. Düzenleme ortaklık
payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark,
çocuk bahçesi, yeşil saha, cami ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle
ilgili tesislerden başka maksatlarda kullanılamaz.
- EV ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİM ?
Öncelikle alınacak olan konutun tapusunun olup olmadığına ve kat mülkiyetine geçilip
geçilmediğine bakılır. Konutun ait olduğu bölgenin Tapu Sicil Müdürlüğü'nden alınacak
olan konutun tapu kayıtlarında ipotek, haciz ya da kısıtlayıcı bir durum olup olmadığı
kontrol edilir.Konutun ait olduğu ilçe/belde varsa büyükşehir belediyesinden alınacak
olan konutun pafta, ada, parsel numaraları belirtilerek planlardaki durumu ve bölgenin
jeolojik yapısı öğrenilir. Bilgiler tamamlanınca tapudan satış gerçekleşir. Noterden
yapılan satışlar tapuda geçerli değildir.
- SATIN ALINAN EMLAKTA KİRACI VARSA NE YAPILABİLİR?
Gayrimenkulun sahibi, mülkü kullanma gereksiniminde ise, satın alma tarihinden itibaren
bir ay içerisinde kiracıya durumu ihtarname ile bildirerek, satın alma tarihinden
sonraki 6 ay içerisinde kiracıya tahliye davası açabilir. Bu mülkü, yeni satın alan
kişi, eski sahibi ile kiracı arasında yapılmış sözleşmenin tüm hükümlerini de devralmış
olur. Bunedenle kira sözleşmesinin sonunda ihtiyaç sebebi ile dava açma hakkına
sahiptir. Fakat bu sürenin uzun olması durumunda, kanun bu süreyi beklemeden kiracıyını
tahliye olması için 6 ay gibi bir süre tanımış ve bu sürenin sonunda tahliye davası
açılabilmesini hükme bağlamıştır. Bunun için meskenin yeni sahibinin, gayrimenkulu
satın aldığı tarihten itibaren bir ay içerisinde noter kanalı ile ihtar çekerek
burayı satın aldığını, be meskene gereksinimi olduğunu, bu nedenle de bu tahliyenin
istendiğinin bildirilmesi gerekir.
- SÜRESİ SONA ERMEDEN KİRA SÖZLEŞMESİNİN FESHİ MÜMKÜN
MÜDÜR?
Feshin haklı nedenleri varsa kiralayan feshi kabul etmek zorundadır. Haklı nedenler
kanal proje hatası, binanın çok nemli olması veya ısınanamaması gibi evin içerisinde
oturulmasını engelleyecek nedenler olarak özetlenebilir
- ŞERH NEDİR?
Kamulaştırılması kararlaştırılan toprakların başka amaçlarla kullanılmasını, vurgunculuğa
konu yapılmasını önlemek ve genel olarak taşınmazlar üzerinde başkalarının olan
hakları belirtmek amacıyla, bu durumun tapu kütüğüne işlenmesi